Tranende ogen

Kleine klieren in het slijmvlies en de ooglidranden produceren slijm en tranen. Deze zorgen dat het oog steeds ‘gesmeerd’ is. De traanklier, gelegen boven het bovenooglid, reageert bij emotie of oogirritatie en produceert dan meer traanvocht. De ene persoon traant veel makkelijker dan de andere. De geproduceerde tranen worden afgevoerd door de 2 traanpunten in de oogleden. Het traanvocht wordt tijdens het knipperen door de oogleden in de traanwegen gepompt. Van de traanpunt gaan de tranen via een klein kanaaltje naar de traanzak en vervolgens via de traanbuis naar de neus (dit verklaart waarom men moet snuiten na huilen!). Naast het “smeren” hebben de tranen een afweerfunctie en ook voeren ze viezigheid af. Bij een verstopt systeem gaat dit niet en kunnen ziektekiemen een ontsteking veroorzaken.

Oorzaken van tranende ogen
– Er is een bron van irritatie b.v. een vuiltje, een haartje tegen het oog. 
– Ook kunnen droge ogen versterkt tranen oproepen: het oog is niet lekker gesmeerd. Dit geeft aanleiding tot irritatie en de traanklier gaat meer tranen maken. Deze tranen dragen echter niet bij aan het smeren en de irritatie blijft dus. Kunsttranen kunnen deze kringloop doorbreken. 
– De traanpunten zitten niet op de juiste plaats of zijn verstopt. 
– Met name bij oudere mensen wordt het ooglid minder soepel. De traanpunt en de ooglidrand liggen dan niet goed tegen het oog en de tranen kunnen niet goed de traanpunten binnen gaan. Ook een aangezichtsverlammmg kan een afstaand ooglid veroorzaken. 
– Verder kan er door een ontsteking, ongeval of zonder duidelijke oorzaak een verstopping van het traankanaaltje, de traanzak en/of traanneuskanaal zijn. 
– Een probleem in de neus waar het traanneuskanaal uitkomt kan ook een verstopping veroorzaken.
Bij kinderen in eerste levensjaar komt versterkt tranen vrij vaak voor. In dat geval is de ingang van het traanneuskanaal naar de neus nog niet geopend. Het betreffende oog traant en is ook vaak vies. 

Onderzoek
– Er wordt gekeken of er een bron van irritatie is. 
– Verder of de traanpunten open zijn en goed op de plaats liggen. 
– De doorgankelijkheid van de traanweg kan getest worden door met een stomp naaldje fysiologisch zout in te spuiten: komt dit in de neus dan is de traanweg doorgankelijk. Een dergelijk onderzoek kan in bepaalde gevallen met contrastmiddel worden gedaan. 
– Wanneer er een probleem in de neus wordt verondersteld kan een KNO-arts worden geraadpleegd. 

Behandeling
– Bron van irritatie behandelen b.v. haartje verwijderen. 
– Een ooglidoperatie wordt gedaan wanneer de traanpunten en/of het ooglid niet goed aanliggen. De ingreep gebeurt onder plaatselijke verdoving. Bloedverdunnende medicijnen dienen tevoren te worden gestopt. 
– Wanneer het probleem in de traanwegen zelf zit, hangt de ingreep af van de plaats van de verstopping. 
– Zit het kanaaltje dicht, dan is het soms mogelijk met een metalen staafje het kanaaltje op te rekken (sonderen) al of niet met achterlating van een plastic slangetje. 
– Soms is er geen andere mogelijkheid dan een glazen buisje (van Jones) achter te laten dat van de ooghoek naar de neus loopt. Op die manier wordt de verstopping gepasseerd. 
– Wanneer er een verstopping zit in de traanzak of neustraankanaal kan er een verbinding gemaakt worden tussen de traanzak en de neus, (Dacryocystorhinostomie=DCR). Het plaatsen van een buisje van Jones of een DCR-operatie gebeuren meestal onder algehele verdoving. Plaatselijke verdoving is mogelijk. Ook hier dienen bloedverdunnende medicijnen te worden gestopt. Bij ingrepen als een DCR of een buisje van Jones kan er wel eens een nabloeding ontstaan. 
– Bij kinderen gaat de stop voor de neusingang vaak spontaan in de eerste 9 maanden tot een jaar open. In de tussentijd kunnen bij een ontsteking antibiotica worden gegeven. Ook kan masseren van de traanzak helpen. Wanneer het probleem toch aanhoudt, is sonderen in verreweg de meeste gevallen een afdoende oplossing. Sondage bij kinderen gebeurt onder algehele verdoving. 

Alternatief
Als alternatief voor een verstopping in het traansysteem wordt er wel eens gedotterd: een klein ballonnetje wordt op de plaats van de verstopping opgeblazen met de bedoeling om de verstopping op te rekken. De resultaten van deze behandeling blijken echter teleurstellend.

Uw oogarts kan u meer informatie geven over wat in uw geval van toepassing is.