Vlekken en Flitsen

Vlekjes in het gezichtsveld komen bij zeer veel mensen voor, echter meestal zijn deze zo klein dat ze niet bewust worden opgemerkt. Ze worden veroorzaakt door troebelingen in het glasvocht en zijn meestal onschuldig van aard. Flitsen in het oog kunnen veroorzaakt worden door trekken aan het netvlies of een netvlies loslating. Belangrijk hierbij is om te testen of de flitsen in één oog voorkomen of in beide ogen tegelijk. Meestal verdwijnen deze flitsen vanzelf; aanhoudende flitsen samen met het ontstaan van vele zwarte vlekjes in het gezichtsveld zijn een reden om op korte termijn uw huisarts te consulteren.

Vlekjes
Troebelingen die in het gezichtsveld bewegen worden door veel mensen waargenomen. Niet altijd vallen deze troebelingen op. Tegen een lichte achtergrond zijn de vlekjes vaak duidelijker. Het glasvocht (ook wel glasachtig lichaam genoemd) is een gelei die het grootste gedeelte van het oog opvult. Het bevindt zich achter de ooglens. Normaal glasvocht laat lichtstralen ongehinderd door naar het netvlies. Wanneer zich troebelingen voordoen in het glasvocht geven deze een schaduw op het netvlies. Dit kan in allerlei vormen worden waargenomen: puntjes, cirkels, spinnewebben.

Oorzaken
Glasvochttroebelingen kunnen meerdere oorzaken hebben. Een aantal worden hieronder vermeld:
- De meest voorkomende oorzaak is veroudering. Er ontstaan verdichtingen in het glasvocht. Bijziende mensen hebben hiervoor meer aanleg. Hoewel deze glasvochttroebelingen hinderlijk kunnen zijn is het een onschuldige aandoening. 
- Bij een netvliesscheur zijn glasvochttroebelingen vaak de eerste verschijnselen samen met lichtflitsen. 
- Ook bij een ontsteking in het oog (uveitis) kunnen bewegende vlekjes worden gezien. 
- Bij suikerziekte kan bloed in het glasvocht komen, hetgeen ook als vlekjes kan worden waargenomen. Dit kan plotseling gebeuren.
- Een andere oorzaak van een plotselinge troebeling kan het loslaten van het glasvocht zijn. Het glasvocht zit op een aantal plaatsen aan het netvlies vast. Bij het ouder worden slinkt het glasvocht en laat het los van het netvlies. Hierbij ontstaan glasvochttroebelingen. 

Verloop
In de loop van de tijd worden de troebelingen vaak kleiner en geven steeds minder hinder.

Risico’s
Wanneer het glasvocht krimpt en loslaat van het netvlies kan er in een klein aantal gevallen een gaatje in het netvlies ontstaan. Hierbij kan soms een bloeding ontstaan. Dit uit zich als kleine vlekjes in het gezichtsveld. Het gaatje in het netvlies kan soms het begin zijn van een netvliesloslating.

Flitsen
Dit loslaten van het glasvocht gaat soms gepaard met lichtflitsen, net of een TL-lamp aan en uitgaat. Ook dit gaat meestal vanzelf weer over. Als de lichtflitsen aanhouden en gepaard gaan met veel zwarte vlekjes dan is onmiddellijk onderzoek noodzakelijk. Lichtsensaties die zich als gekartelde lijnen uitbreiden, meestal in beide ogen tegelijk en 10 à 20 minuten duren, worden waarschijnlijk door migraine veroorzaakt. Zeker wanneer dit gevolgd wordt door hoofdpijn.

Onderzoek
Wanneer geleidelijk ontstane troebelingen storen is een oogheelkundig onderzoek door de oogarts zinvol. Deze kan zien of het gaat om onschuldige klachten of niet. Bij plotseling ontstane troebelingen dient u onmiddellijk de huisarts te raadplegen. Deze kan vaststellen of spoedverwijzing naar de oogarts nodig is.

Behandeling
Het is belangrijk vast te stellen wat de oorzaak is. Bij een ontsteking zal behandeling noodzakelijk zijn. Bij suikerziekte is eventueel laserbehandeling nodig. Wanneer een gaatje in het netvlies is ontstaan zal een laserbehandeling nodig zijn om een netvliesloslating te voorkomen. Vaak verdwijnen de troebelingen spontaan of veroorzaken ze nauwelijks hinder.